پیش گفتار:
انقلاب مشروطه (Constitutional Revolution) در سال 1906م./1285ش. به پیروزی رسید. اگرچه فرمان مشروطه به وسیله ی مظفرالدین شاه به امضاء رسید اما پیش زمینه های این رویداد به دوران ناصری و حتی به سال های جنگ ایران و روسیه می رسید. در این دوران قاجارها کوشیدند که در راستای ایجاد تحولاتی در ایران گام بردارند. تاسیس دارالفنون و مدرسه ی علوم سیاسی در همین راستا صورت پذیرفت.
با روی کار آمدن محمدعلی شاه –نوه ی امیرکبیر و فرزند مظفر الدین شاه- و با حمایت روسیه تزاری از او، بساط حکومت مشروطه و رکن آن - مجلس شورای ملی- برچیده شد. در مقابل تبریزی ها، شمالی ها و همچنین بختیاری ها به کوشش در راه بازگرداندن ِ حکومت مشروطه پرداخته و دمی از ایستادگی در برابر قوای دولتی کوتاه نیامدند. در زمان بست نشستن در سفارت انگلیس و حتی پس از آن سخنانی مبنی بر مستقیم نقش انگلیس در انقلاب مشروطه مطرح شد. به قول احمد کسروی:
در یک جنبشی که هزاران مردان ارجمند و پاک به کوشش برخاستند، و هزاران جوان جان در راه آن باختند، بی خردانی از ناآگاهی این را یک پیش آمد بسیار کوچکی وانموده و چنین می گفتند: «چیزی بود دیگران پیش آورده بودند و خودشان هم برداشتند».
چیزی که بر عمق این توهم افزود شرکت بختیاری ها در تصرف تهران بود؛ بختیاری هایی که در دو زمینه با انگلیسی ها قراردادهای تجاری بسته بودند. از آنجا که بررسی نقش انگلیس در پیروزی مشروطه در حوصله ی این بحث نیست * در ادامه به بررسی رابطه ی انگلیسی ها و بختیاری ها، نقش بختیاری ها در مقابله با استبدادخواهان و تجدید مشروطه و نیز انگیزه های آنان از این اقدام خواهم پرداخت. در نتیجه به رویدادهای سایر مناطق اشاره ای نخواهد شد و تمرکز بر رویدادهایی است که بختیاری ها در آن نقش داشته اند. باید به این نکته نیز اشاره کرد که در نوشتار چندان به جزئیات رویدادها پرداخته نمی شود چراکه در این باره بسیار نوشته اند و گفته اند. بیشتر به بررسی این اطلاعات پرداخته خواهد شد و آوردن برخی رویدادها تنها برای ترسیم شکل ِ کلی اتفاقات روی داده خواهد بود.
پی دی اف این نوشتار را از اینجا و فایل ورد آن را از اینجا بارگزاری کنید
ادامه مطلب